Chidule: Mbeu zamasamba ndi gawo loyamba pakupanga ndiwo zamasamba, ndipo ubwino wa mbande ndi wofunika kwambiri pa zokolola ndi ubwino wa ndiwo zamasamba mutabzala. Ndi kusintha kosalekeza kwa kugawa kwa ntchito m'makampani a ndiwo zamasamba, mbande zamasamba pang'onopang'ono zapanga unyolo wodziyimira pawokha wa mafakitale ndikutumikira kupanga ndiwo zamasamba. Chifukwa cha nyengo yoipa, njira zachikhalidwe zobzala mbande zimakumana ndi mavuto ambiri monga kukula pang'onopang'ono kwa mbande, kukula kwa miyendo, ndi tizilombo ndi matenda. Pofuna kuthana ndi mbande za miyendo, alimi ambiri amalonda amagwiritsa ntchito zowongolera kukula. Komabe, pali zoopsa za kuuma kwa mbande, chitetezo cha chakudya komanso kuipitsidwa kwa chilengedwe pogwiritsa ntchito zowongolera kukula. Kuphatikiza pa njira zowongolera mankhwala, ngakhale kuyambitsa makina, kutentha ndi kuwongolera madzi kungathandizenso kupewa kukula kwa mbande za miyendo, sizothandiza kwenikweni komanso sizothandiza kwenikweni. Chifukwa cha mliri watsopano wa Covid-19 padziko lonse lapansi, mavuto a zovuta zoyendetsera kupanga zomwe zimayambitsidwa ndi kusowa kwa antchito komanso kukwera kwa ndalama za antchito m'makampani obzala mbande awonekera kwambiri.

Ndi chitukuko cha ukadaulo wa kuunikira, kugwiritsa ntchito kuwala kopangira pobzala mbande za masamba kuli ndi ubwino wogwiritsa ntchito bwino kwambiri, kuchepetsa tizilombo ndi matenda, komanso kusasinthasintha mosavuta. Poyerekeza ndi magwero achikhalidwe a kuwala, mibadwo yatsopano ya magwero a kuwala kwa LED ili ndi makhalidwe osunga mphamvu, kugwira ntchito bwino kwambiri, kukhala ndi moyo wautali, kuteteza chilengedwe ndi kulimba, kukula kochepa, kutentha kochepa, komanso kutalika kwa mafunde ochepa. Imatha kupanga sipekitiramu yoyenera malinga ndi zosowa za kukula ndi chitukuko cha mbande m'malo opangira zomera, ndikuwongolera molondola momwe thupi ndi kagayidwe kachakudya ka mbande, nthawi yomweyo, zomwe zimapangitsa kuti mbande zamasamba zipange popanda kuipitsa, kupanga mbande zamasamba moyenera komanso mwachangu, ndikufupikitsa nthawi yobzala. Ku South China, zimatenga masiku pafupifupi 60 kulima mbande za tsabola ndi phwetekere (masamba enieni 3-4) m'nyumba zobiriwira zapulasitiki, komanso masiku pafupifupi 35 a mbande za nkhaka (masamba enieni 3-5). Pansi pa mikhalidwe ya fakitale ya zomera, zimatenga masiku 17 okha kulima mbande za phwetekere ndi masiku 25 a mbande za tsabola pansi pa nthawi ya photoperiod ya maola 20 ndi PPF ya 200-300 μmol/(m2•s). Poyerekeza ndi njira yachikhalidwe yolima mbande mu greenhouse, kugwiritsa ntchito njira yolima mbande ya fakitale ya LED kunachepetsa kwambiri kukula kwa nkhaka ndi masiku 15-30, ndipo chiwerengero cha maluwa achikazi ndi zipatso pa chomera chilichonse chinawonjezeka ndi 33.8% ndi 37.3%, motsatana, ndipo zokolola zambiri zinawonjezeka ndi 71.44%.

Ponena za kugwiritsa ntchito mphamvu moyenera, kugwiritsa ntchito mphamvu moyenera kwa mafakitale a zomera n'kokwera kuposa kwa nyumba zobiriwira zamtundu wa Venlo zomwe zili pamtunda womwewo. Mwachitsanzo, mu fakitale ya zomera ku Sweden, 1411 MJ amafunika kupanga 1 kg ya letesi youma, pomwe 1699 MJ amafunika mu greenhouse. Komabe, ngati magetsi ofunikira pa kilogalamu imodzi ya letesi youma awerengedwa, fakitale ya zomerayo imafunikira 247 kW·h kuti ipange 1 kg ya letesi youma, ndipo nyumba zobiriwira ku Sweden, Netherlands, ndi United Arab Emirates zimafuna 182 kW·h, 70 kW·h, ndi 111 kW·h, motsatana.

Nthawi yomweyo, mu fakitale ya zomera, kugwiritsa ntchito makompyuta, zida zodzipangira zokha, luntha lochita kupanga ndi ukadaulo wina kumatha kuwongolera molondola momwe chilengedwe chilili choyenera kulima mbande, kuchotsa zofooka za chilengedwe, ndikukwaniritsa kupanga mbande mwanzeru, mwaukadaulo komanso mokhazikika pachaka. M'zaka zaposachedwa, mbande za zomera zakhala zikugwiritsidwa ntchito popanga ndiwo zamasamba zamasamba, ndiwo zamasamba za zipatso ndi mbewu zina zachuma ku Japan, South Korea, Europe ndi United States ndi mayiko ena. Ndalama zoyambira zoyambira zomwe mafakitale a zomera amagwiritsa ntchito, ndalama zambiri zogwirira ntchito, komanso kugwiritsa ntchito mphamvu zambiri zamagetsi ndizomwe zimalepheretsa kukwezedwa kwa ukadaulo wolima mbande m'mafakitale a zomera aku China. Chifukwa chake, ndikofunikira kuganizira zofunikira pakukolola kwambiri komanso kusunga mphamvu pankhani ya njira zowongolera kuwala, kukhazikitsa mitundu yokulira masamba, ndi zida zodzipangira zokha kuti ziwongolere phindu lazachuma.

M'nkhaniyi, momwe kuwala kwa LED kumakhudzira kukula ndi chitukuko cha mbande za ndiwo zamasamba m'mafakitale a zomera m'zaka zaposachedwapa, zikuwunikidwanso, ndi momwe kafukufuku wa kayendetsedwe ka kuwala kwa mbande za ndiwo zamasamba m'mafakitale a zomera akugwirira ntchito.

1. Zotsatira za Malo Opepuka pa Kukula ndi Kukula kwa Mbeu za Ndiwo

Monga chimodzi mwa zinthu zofunika kwambiri pakukula ndi chitukuko cha zomera, kuwala sikuti ndi gwero la mphamvu zokha kuti zomera zigwire ntchito ya photosynthesis, komanso chizindikiro chofunikira chomwe chimakhudza kuwala kwa zomera. Zomera zimamva malangizo, mphamvu ndi mtundu wa kuwala kwa chizindikiro kudzera mu dongosolo la chizindikiro cha kuwala, zimawongolera kukula ndi chitukuko chawo, ndikuyankha kukhalapo kapena kusakhalapo, kutalika kwa nthawi, mphamvu ndi nthawi ya kuwala. Ma photoreceptors odziwika bwino a zomera pano akuphatikizapo magulu atatu osachepera: ma phytochromes (PHYA~PHYE) omwe amamva kuwala kofiira ndi kofiira kwambiri (FR), ma cryptochromes (CRY1 ndi CRY2) omwe amamva buluu ndi ultraviolet A, ndi Elements (Phot1 ndi Phot2), UV-B receptor UVR8 yomwe imamva UV-B. Ma photoreceptors awa amagwira ntchito ndikulamulira kufotokozera kwa majini okhudzana kenako amawongolera zochitika zamoyo monga kumera kwa mbewu za zomera, photomorphogenesis, nthawi yophukira, kupanga ndi kusonkhanitsa kwa metabolites yachiwiri, komanso kupirira kupsinjika kwa biotic ndi abiotic.

2. Mphamvu ya kuwala kwa LED pa kumera kwa mbande za ndiwo zamasamba

2.1 Zotsatira za Ubwino Wosiyanasiyana wa Kuwala pa Kupangidwanso kwa Mbeu za Ndiwo

Madera ofiira ndi abuluu a spectrum ali ndi mphamvu zambiri pa photosynthesis ya masamba a zomera. Komabe, kuwonekera kwa masamba a nkhaka kwa nthawi yayitali ku kuwala kofiira koyera kudzawononga njira yowunikira, zomwe zimapangitsa kuti pakhale "matenda a kuwala kofiira" monga kuyankhidwa kwa m'mimba, kuchepa kwa mphamvu yopangira photosynthesis ndi kugwiritsa ntchito bwino kwa nayitrogeni, komanso kuchedwa kukula. Pansi pa mphamvu yochepa ya kuwala (100±5 μmol/(m2•s)), kuwala kofiira koyera kumatha kuwononga ma chloroplast a masamba ang'onoang'ono ndi okhwima a nkhaka, koma ma chloroplast owonongeka adabwezeretsedwa atasinthidwa kuchoka pa kuwala kofiira koyera kupita ku kuwala kofiira ndi kwabuluu (R:B= 7:3). M'malo mwake, pamene zomera za nkhaka zinasintha kuchoka pa kuwala kofiira kupita ku kuwala kofiira koyera, mphamvu yopangira photosynthesis sinachepe kwambiri, kusonyeza kusinthasintha kwa malo owunikira ofiira. Kudzera mu kusanthula kwa ma electron microscope a masamba a mbande za nkhaka zomwe zili ndi "red light syndrome", oyesawo adapeza kuti kuchuluka kwa ma chloroplast, kukula kwa ma granules a starch, ndi makulidwe a grana m'masamba omwe ali pansi pa kuwala kofiira koyera zinali zochepa kwambiri kuposa zomwe zili pansi pa kuwala koyera. Kulowererapo kwa kuwala kwa buluu kumawongolera kapangidwe kake ka ultrastructure ndi mawonekedwe a photosynthesis a ma chloroplast a nkhaka ndikuchotsa kuchuluka kwa michere. Poyerekeza ndi kuwala koyera ndi kuwala kofiira ndi buluu, kuwala kofiira koyera kunalimbikitsa kutalika kwa hypocotyl ndi kukula kwa cotyledon kwa mbande za phwetekere, kunawonjezera kwambiri kutalika kwa chomera ndi malo a masamba, koma kunachepetsa kwambiri mphamvu ya photosynthesis, kunachepetsa kuchuluka kwa Rubisco ndi mphamvu ya photochemical, komanso kunawonjezera kwambiri kutentha. Zitha kuwoneka kuti mitundu yosiyanasiyana ya zomera imayankha mosiyana ndi mtundu womwewo wa kuwala, koma poyerekeza ndi kuwala kwa monochromatic, zomera zimakhala ndi mphamvu yayikulu ya photosynthesis komanso kukula kwamphamvu kwambiri m'malo osakanikirana a kuwala.

Ofufuza achita kafukufuku wambiri pa kukonza bwino kuwala kwa mbewu zamasamba. Pansi pa kuwala komweko, ndi kuwonjezeka kwa chiŵerengero cha kuwala kofiira, kutalika kwa chomera ndi kulemera kwatsopano kwa mbewu za phwetekere ndi nkhaka kunasintha kwambiri, ndipo chithandizo chokhala ndi chiŵerengero cha kufiira ndi buluu cha 3:1 chinali ndi zotsatira zabwino kwambiri; m'malo mwake, chiŵerengero chapamwamba cha kuwala kwa buluu chinaletsa kukula kwa mbewu za phwetekere ndi nkhaka, zomwe zinali zazifupi komanso zazing'ono, koma zinawonjezera kuchuluka kwa zinthu zouma ndi chlorophyll mu mphukira za mbewu. Maonekedwe ofanana amawonedwa mu mbewu zina, monga tsabola ndi mavwende. Kuphatikiza apo, poyerekeza ndi kuwala koyera, kuwala kofiira ndi buluu (R:B=3:1) sikuti kunangowonjezera kwambiri makulidwe a masamba, kuchuluka kwa chlorophyll, mphamvu ya photosynthesis ndi mphamvu yotumizira ma elekitironi ya mbewu za phwetekere, komanso kuchuluka kwa ma enzyme okhudzana ndi kayendedwe ka Calvin, kukula kwa zamasamba ndi kuchuluka kwa chakudya nazonso zinasintha kwambiri. Poyerekeza ma ratio awiri a kuwala kofiira ndi buluu (R:B=2:1, 4:1), chiŵerengero chapamwamba cha kuwala kwa buluu chinali chothandiza kwambiri pakupangika kwa maluwa achikazi mu mbande za nkhaka ndipo chinafulumizitsa nthawi ya maluwa a akazi. Ngakhale ma ratio osiyana a kuwala kofiira ndi buluu sanakhudze kwambiri kulemera kwa mbande za kale, arugula, ndi mpiru, chiŵerengero chachikulu cha kuwala kwa buluu (30% kuwala kwa buluu) chinachepetsa kwambiri kutalika kwa hypocotyl ndi dera la cotyledon la mbande za kale ndi mpiru, pomwe mtundu wa cotyledon unakula. Chifukwa chake, popanga mbande, kuwonjezeka koyenera kwa kuchuluka kwa kuwala kwa buluu kungafupikitse kwambiri malo a node ndi tsamba la mbande zamasamba, kulimbikitsa kufalikira kwa mbali kwa mbande, ndikukweza index ya mphamvu ya mbande, zomwe zimathandiza kulima mbande zolimba. Potengera kuti kuwala sikunasinthe, kuwonjezeka kwa kuwala kobiriwira mu kuwala kofiira ndi buluu kunathandiza kwambiri kulemera kwatsopano, dera la masamba ndi kutalika kwa zomera za mbande za tsabola wotsekemera. Poyerekeza ndi nyali yoyera ya fluorescent yachikhalidwe, pansi pa kuwala kofiira-kobiriwira-buluu (R3:G2:B5), Y[II], qP ndi ETR ya mbande za phwetekere za 'Okagi No. 1' zinasintha kwambiri. Kuwonjezera kuwala kwa UV (100 μmol/(m2•s) buluu + 7% UV-A) ku kuwala koyera kwa buluu kunachepetsa kwambiri liwiro la kutalika kwa tsinde la arugula ndi mpiru, pomwe kuwonjezera kwa FR kunali kosiyana. Izi zikuwonetsanso kuti kuwonjezera pa kuwala kofiira ndi buluu, makhalidwe ena a kuwala nawonso amachita gawo lofunikira pakukula ndi chitukuko cha zomera. Ngakhale kuwala kwa ultraviolet kapena FR si gwero la mphamvu ya photosynthesis, zonsezi zimakhudzidwa ndi photomorphogenesis ya zomera. Kuwala kwa UV kwamphamvu kwambiri ndi koopsa ku DNA ya zomera ndi mapuloteni, ndi zina zotero. Komabe, kuwala kwa UV kumayatsa mayankho a kupsinjika kwa maselo, zomwe zimapangitsa kusintha kwa kukula kwa zomera, mawonekedwe ndi chitukuko kuti zigwirizane ndi kusintha kwa chilengedwe. Kafukufuku wasonyeza kuti kutsika kwa R/FR kumayambitsa kuyankha kwa mthunzi m'zomera, zomwe zimapangitsa kuti zomera zisinthe mawonekedwe awo, monga kutalika kwa tsinde, kucheperachepera kwa masamba, komanso kuchepa kwa zipatso zouma. Phesi loonda si khalidwe labwino lokulira mbande zolimba. Pa mbande za masamba ndi zipatso, mbande zolimba, zopapatiza komanso zotanuka sizimakhala ndi mavuto panthawi yonyamula ndi kubzala.

UV-A ingapangitse mbewu za nkhaka kukhala zazifupi komanso zazing'ono, ndipo zokolola pambuyo poziika sizisiyana kwambiri ndi zomwe zimayendetsedwa ndi wolamulira; pomwe UV-B ili ndi mphamvu yoletsa kwambiri, ndipo zotsatira zochepetsa zokolola pambuyo poziika sizili zazikulu. Kafukufuku wakale wasonyeza kuti UV-A imaletsa kukula kwa zomera ndikupangitsa zomera kukhala zazifupi. Koma pali umboni wokulirapo wakuti kukhalapo kwa UV-A, m'malo moletsa biomass ya mbewu, kumathandiziradi. Poyerekeza ndi kuwala kofiira ndi koyera koyambira (R:W=2:3, PPFD ndi 250 μmol/(m2·s)), mphamvu yowonjezera mu kuwala kofiira ndi koyera ndi 10 W/m2 (pafupifupi 10 μmol/(m2·s)) UV-A ya kale idakulitsa kwambiri biomass, kutalika kwa internode, m'mimba mwake wa tsinde ndi m'lifupi mwa denga la mbewu za kale, koma mphamvu yokwezera idachepa pamene mphamvu ya UV idapitirira 10 W/m2. Kuonjezera UV-A kwa maola awiri patsiku (0.45 J/(m2•s)) kungapangitse kuti chomera chikhale chotalika kwambiri, malo a cotyledon ndi kulemera kwatsopano kwa mbande za phwetekere za 'Oxheart', pomwe kuchepetsa kuchuluka kwa H2O2 mbande za phwetekere. Zitha kuwoneka kuti mbewu zosiyanasiyana zimayankha mosiyana ku kuwala kwa UV, zomwe zitha kukhala zokhudzana ndi kuthekera kwa mbewu ku kuwala kwa UV.

Pakulima mbande zolumikizidwa, kutalika kwa tsinde kuyenera kuwonjezeredwa moyenera kuti zithandize kulumikiza mizu. Mphamvu zosiyanasiyana za FR zinali ndi zotsatira zosiyana pa kukula kwa mbande za phwetekere, tsabola, nkhaka, gourd ndi mavwende. Kuwonjezera 18.9 μmol/(m2•s) ya FR mu kuwala kozizira koyera kunawonjezera kwambiri kutalika kwa hypocotyl ndi m'mimba mwake wa mbande za phwetekere ndi tsabola; FR ya 34.1 μmol/(m2•s) inali ndi zotsatira zabwino kwambiri pakukweza kutalika kwa hypocotyl ndi m'mimba mwake wa mbande za nkhaka, gourd ndi mavwende; FR yolimba kwambiri (53.4 μmol/(m2•s)) inali ndi zotsatira zabwino kwambiri pa ndiwo zamasamba zisanu izi. Kutalika kwa hypocotyl ndi m'mimba mwake wa mbande sizinakulirenso kwambiri, ndipo zinayamba kuwonetsa kutsika. Kulemera kwatsopano kwa mbande za tsabola kunachepa kwambiri, kusonyeza kuti kuchuluka kwa FR kwa mbande zisanu zamasamba kunali kotsika kuposa 53.4 μmol/(m2•s), ndipo mtengo wa FR unali wotsika kwambiri kuposa wa FR. Zotsatira zake pa kukula kwa mbande zosiyanasiyana za ndiwo zamasamba ndizosiyana.

2.2 Zotsatira za Kusiyanasiyana kwa Kuwala kwa Masana pa Kupangidwanso kwa Mbeu za Ndiwo

Daylight Integral (DLI) imayimira kuchuluka kwa ma photon a photosynthetic omwe amalandiridwa ndi chomera patsiku, zomwe zimagwirizana ndi mphamvu ya kuwala ndi nthawi ya kuwala. Fomula yowerengera ndi DLI (mol/m2/tsiku) = mphamvu ya kuwala [μmol/(m2•s)] × Nthawi ya kuwala kwa tsiku ndi tsiku (h) × 3600 × 10-6. Mu malo okhala ndi mphamvu ya kuwala kochepa, zomera zimayankha malo okhala ndi kuwala kochepa powonjezera kutalika kwa tsinde ndi internode, kukweza kutalika kwa chomera, kutalika kwa petiole ndi tsamba, ndikuchepetsa makulidwe a tsamba ndi liwiro la photosynthesis. Ndi kuwonjezeka kwa mphamvu ya kuwala, kupatula mpiru, kutalika kwa hypocotyl ndi kutalika kwa tsinde la arugula, kabichi ndi mbande za kale pansi pa kuwala komweko kunachepa kwambiri. Zitha kuwoneka kuti zotsatira za kuwala pakukula kwa zomera ndi morphogenesis zimagwirizana ndi mphamvu ya kuwala ndi mitundu ya zomera. Pamene DLI inakula (8.64 ~ 28.8 mol / m2 / tsiku), mtundu wa mbewu za nkhaka unakhala waufupi, wolimba komanso wopapatiza, ndipo kulemera kwa masamba ndi chlorophyll kunachepa pang'onopang'ono. Patatha masiku 6 ~ 16 kuchokera pamene mbewu za nkhaka zinabzalidwa, masamba ndi mizu zinauma. Kulemera kunawonjezeka pang'onopang'ono, ndipo kukula kunawonjezeka pang'onopang'ono, koma masiku 16 mpaka 21 pambuyo pobzalidwa, kukula kwa masamba ndi mizu ya nkhaka kunachepa kwambiri. DLI yowonjezera inalimbikitsa kuchuluka kwa photosynthesis kwa mbewu za nkhaka, koma pambuyo pa mtengo winawake, kuchuluka kwa photosynthesis kunayamba kuchepa. Chifukwa chake, kusankha DLI yoyenera ndikugwiritsa ntchito njira zosiyanasiyana zowonjezera kuwala pazigawo zosiyanasiyana za kukula kwa mbewu kungachepetse kugwiritsa ntchito mphamvu. Kuchuluka kwa shuga wosungunuka ndi enzyme ya SOD mu mbewu za nkhaka ndi phwetekere kunawonjezeka ndi kuwonjezeka kwa DLI. Pamene mphamvu ya DLI inakwera kuchoka pa 7.47 mol/m2/tsiku kufika pa 11.26 mol/m2/tsiku, kuchuluka kwa shuga wosungunuka ndi enzyme ya SOD mu mbande za nkhaka kunawonjezeka ndi 81.03%, ndi 55.5% motsatana. Pansi pa mikhalidwe yomweyi ya DLI, ndi kuwonjezeka kwa mphamvu ya kuwala ndi kufupikitsa nthawi ya kuwala, ntchito ya PSII ya mbande za phwetekere ndi nkhaka inalepheretsedwa, ndipo kusankha njira yowonjezera ya kuwala kochepa komanso nthawi yayitali kunali kothandiza kwambiri kulima mbewu za nkhaka ndi phwetekere zomwe zili ndi chiwerengero chapamwamba cha mbande komanso mphamvu ya photochemical.

Pakupanga mbande zolumikizidwa, malo okhala ndi kuwala kochepa angayambitse kuchepa kwa ubwino wa mbande zolumikizidwa komanso kuwonjezeka kwa nthawi yochira. Kuwala koyenera sikungowonjezera mphamvu yomangirira malo ochiritsira olumikizidwa ndikukweza index ya mbande zolimba, komanso kuchepetsa malo okhala maluwa achikazi ndikuwonjezera kuchuluka kwa maluwa achikazi. M'mafakitale opanga zomera, DLI ya 2.5-7.5 mol/m2/tsiku inali yokwanira kukwaniritsa zosowa za kuchiritsa kwa mbande zolumikizidwa ndi phwetekere. Kukhuthala ndi makulidwe a masamba a mbande za phwetekere zolumikizidwa kunawonjezeka kwambiri ndi kuwonjezeka kwa DLI. Izi zikusonyeza kuti mbande zolumikizidwa sizifuna kuwala kwakukulu kuti zichiritsidwe. Chifukwa chake, poganizira momwe magetsi amagwiritsidwira ntchito komanso malo obzala, kusankha kuwala koyenera kudzathandiza kukweza phindu lazachuma.

3. Zotsatira za kuwala kwa LED pa kukana kupsinjika kwa mbande za masamba

Zomera zimalandira zizindikiro za kuwala kwakunja kudzera mu ma photoreceptor, zomwe zimapangitsa kuti mamolekyu a chizindikiro apangidwe ndi kusonkhana kwa chomera, zomwe zimapangitsa kuti kukula ndi kugwira ntchito kwa ziwalo za zomera kukhale bwino, ndipo pamapeto pake zimathandizira kuti chomera chisavutike ndi kupsinjika. Kuwala kosiyana kumathandizira kuti mbande zizitha kupirira kuzizira komanso kupirira mchere. Mwachitsanzo, pamene mbande za phwetekere zimapatsidwa kuwala kwa maola 4 usiku, poyerekeza ndi chithandizo chopanda kuwala kowonjezera, kuwala koyera, kuwala kofiira, kuwala kwa buluu, ndi kuwala kofiira ndi buluu kumatha kuchepetsa kufalikira kwa electrolyte ndi kuchuluka kwa MDA kwa mbande za phwetekere, ndikuwonjezera kupirira kuzizira. Ntchito za SOD, POD ndi CAT m'mbale za phwetekere zomwe zimathandizidwa ndi chiŵerengero cha 8:2 chofiira ndi buluu zinali zapamwamba kwambiri kuposa za mankhwala ena, ndipo zinali ndi mphamvu yayikulu yolimbana ndi kuzizira komanso kupirira kuzizira.

Zotsatira za UV-B pa kukula kwa mizu ya soya makamaka ndikukweza kukana kupsinjika kwa zomera mwa kuwonjezera kuchuluka kwa mizu ya NO ndi ROS, kuphatikiza mamolekyulu ozindikiritsa mahomoni monga ABA, SA, ndi JA, ndikuletsa kukula kwa mizu mwa kuchepetsa kuchuluka kwa IAA, CTK, ndi GA. Cholandirira kuwala cha UV-B, UVR8, sichimangogwira ntchito yowongolera kusintha kwa kuwala, komanso chimagwira ntchito yofunika kwambiri pakupsinjika kwa UV-B. Mu mbande za phwetekere, UVR8 imayang'anira kupanga ndi kusonkhanitsa kwa anthocyanins, ndipo mbande za phwetekere zakuthengo zomwe zimazolowera UV zimathandizira kuthekera kwawo kuthana ndi kupsinjika kwamphamvu kwa UV-B. Komabe, kusintha kwa UV-B ku kupsinjika kwa chilala komwe kumayambitsidwa ndi Arabidopsis sikudalira njira ya UVR8, zomwe zikusonyeza kuti UV-B imagwira ntchito ngati njira yolumikizirana yolumikizirana ya njira zodzitetezera zomera, kotero kuti mahomoni osiyanasiyana amathandizidwa pamodzi polimbana ndi kupsinjika kwa chilala, ndikuwonjezera mphamvu ya ROS yochotsa.

Kutalikirana kwa hypocotyl kapena tsinde la chomera komwe kumachitika chifukwa cha FR komanso kusintha kwa zomera ku kuzizira kumayendetsedwa ndi mahomoni a zomera. Chifukwa chake, "kupewa mthunzi" komwe kumachitika chifukwa cha FR kumagwirizana ndi kusintha kwa kuzizira kwa zomera. Oyeserawo adawonjezera mbande za barele patatha masiku 18 kuchokera pamene zinamera pa 15°C kwa masiku 10, kuzizizira mpaka 5°C + FR yowonjezera kwa masiku 7, ndipo adapeza kuti poyerekeza ndi chithandizo choyera, FR idakulitsa kukana kwa chisanu kwa mbande za barele. Njirayi imaphatikizidwa ndi kuchuluka kwa ABA ndi IAA m'mbale za barele. Kusamutsa mbande za barele zomwe zidakonzedwa kale pa 15°C kupita ku 5°C ndikupitilira kuwonjezera FR kwa masiku 7 kudabweretsa zotsatira zofanana ndi mankhwala awiri omwe ali pamwambapa, koma ndi kuchepa kwa mayankho a ABA. Zomera zomwe zili ndi ma R:FR osiyanasiyana zimawongolera kupanga kwa ma phytohormones (GA, IAA, CTK, ndi ABA), zomwe zimakhudzidwanso ndi kulekerera mchere wa zomera. Pakakhala kupsinjika kwa mchere, malo otsika a kuwala kwa R:FR amatha kupititsa patsogolo mphamvu ya antioxidant ndi photosynthesis ya mbande za phwetekere, kuchepetsa kupanga kwa ROS ndi MDA m'mbale, ndikuwonjezera kulekerera kwa mchere. Kupsinjika kwa mchere komanso kutsika kwa R:FR (R:FR=0.8) kunaletsa kupanga kwa chlorophyll, komwe kungakhale kogwirizana ndi kusintha kwa PBG kukhala UroIII munjira yopangira chlorophyll, pomwe malo otsika a R:FR amatha kuchepetsa bwino kusokonezeka kwa mchere chifukwa cha kupsinjika kwa kupanga chlorophyll. Zotsatirazi zikusonyeza mgwirizano waukulu pakati pa phytochromes ndi kulekerera kwa mchere.

Kuwonjezera pa malo owala, zinthu zina zachilengedwe zimakhudzanso kukula ndi ubwino wa mbande za ndiwo zamasamba. Mwachitsanzo, kuwonjezeka kwa kuchuluka kwa CO2 kudzawonjezera Pn (Pnmax) yokwanira kuwala, kuchepetsa malo ochepetsera kuwala, ndikuwonjezera kugwiritsa ntchito bwino kuwala. Kuwonjezeka kwa mphamvu ya kuwala ndi kuchuluka kwa CO2 kumathandiza kukonza utoto wa photosynthetic, kugwiritsa ntchito bwino madzi ndi ntchito za ma enzyme okhudzana ndi kayendedwe ka Calvin, ndipo pamapeto pake kukwaniritsa mphamvu ya photosynthesis komanso kusonkhanitsa biomass kwa mbande za phwetekere. Kulemera kouma ndi kukhuthala kwa mbande za phwetekere ndi tsabola kunagwirizana bwino ndi DLI, ndipo kusintha kwa kutentha kunakhudzanso kukula pansi pa chithandizo chomwecho cha DLI. Malo okhala ndi 23~25℃ anali oyenera kwambiri kukula kwa mbande za phwetekere. Malinga ndi kutentha ndi mikhalidwe ya kuwala, ofufuza adapanga njira yolosera kuchuluka kwa kukula kwa tsabola kutengera chitsanzo chogawa bate, chomwe chingapereke chitsogozo cha sayansi pakuwongolera chilengedwe cha kupanga mbande zobzalidwa ndi tsabola.

Chifukwa chake, popanga ndondomeko yowongolera kuwala popanga, sizinthu zokhazo zokhudzana ndi kuwala ndi mitundu ya zomera zomwe ziyenera kuganiziridwa, komanso zinthu zokhudzana ndi kulima ndi kusamalira mbande monga zakudya ndi madzi, mpweya, kutentha, ndi gawo la kukula kwa mbande.

4. Mavuto ndi Maonekedwe

Choyamba, kulamulira kuwala kwa mbande za ndiwo zamasamba ndi njira yovuta kwambiri, ndipo zotsatira za kuwala kosiyanasiyana pa mitundu yosiyanasiyana ya mbande za ndiwo zamasamba m'fakitale ya zomera ziyenera kufufuzidwa mwatsatanetsatane. Izi zikutanthauza kuti kuti tikwaniritse cholinga cha kupanga mbande zabwino kwambiri komanso zapamwamba, kufufuza kosalekeza kumafunika kuti tikhazikitse njira yaukadaulo yokhwima.

Kachiwiri, ngakhale kuti mphamvu yogwiritsira ntchito magetsi a LED ndi yokwera, mphamvu yogwiritsira ntchito magetsi pa kuunikira zomera ndiyo mphamvu yaikulu yogwiritsira ntchito polima mbande pogwiritsa ntchito kuwala kochita kupanga. Kugwiritsa ntchito mphamvu zambiri m'mafakitale a zomera ndi vuto lomwe likulepheretsa kukula kwa mafakitale a zomera.

Pomaliza, chifukwa cha kugwiritsa ntchito kwambiri magetsi a zomera mu ulimi, mtengo wa magetsi a LED ukuyembekezeka kuchepetsedwa kwambiri mtsogolo; m'malo mwake, kuwonjezeka kwa ndalama zogwirira ntchito, makamaka m'nthawi ya mliri, kusowa kwa antchito kudzalimbikitsa njira yopangira makina ndi makina odzipangira okha. M'tsogolomu, mitundu yowongolera yochokera ku nzeru zopanga ndi zida zopangira zanzeru zidzakhala imodzi mwa njira zazikulu zopangira mbande za masamba, ndipo zipitiliza kulimbikitsa chitukuko cha ukadaulo wa mbande za zomera m'fakitale.

Olemba: Jiehui Tan, Houcheng Liu
Gwero la nkhani: Wechat nkhani ya Agricultural Engineering Technology (greenhouse horticulture)